Fransız Sosyalizmi Tarihi, Kraliyet Rejimi, Toprak Sahipleri, Köylüler, Kiliseler, Şehirli Emekçiler gibi farklı sosyal güçlerin savaşımları tarihi'nin bir sonucu olarak yaşandı, modern anlamda Fransız Sosyalizmi, Sanayici Kapitalistler, Tüccar Kapitalistler, Sanayi İşçileri, Köylüler gibi sosyal sınıfların önerileri, amaçları, tezleri, siyasetleri arasındaki savaşımların bir sonucu olarak yaşanıyor.
elbette, Fransız Sosyalizmi'ni ayrıntıları ile ancak Fransız Sosyalistleri anlatırlar.
Karl Marx'ın 19. Yüzyıl'daki Fransa Tarihi Notları, başka ülkelerden yazarların Fransa Tarihi ile ilgili yazmalarına, okumalarına cesâret vermiş bir girişim idi.
şimdi de, Fransa dışından bir yazar, Fransız Sosyalizmi ile ilgili tezler ya da notlar yazıyorsa, biraz da, Karl Marx'ın Fransa Tarihi ile ilgili yazım denemelerinden cesâret aldığı için yazar.
Avrupa Birliği sürecinde, farklı Avrupa ülkelerinden tarihçilerin birbirlerinin ülkelerinin tarihleri ile ilgili yazdıkları, bu alanda yaşadığımız daha farklı bir aşama'yı belli ediyor.
Fransız Koloniciliği Tarihi, Fransız Emperyalizmi Tarihi, Fransız Cumhuriyeti Tarihi, Fransız Askerî Tarihi, Fransız Sanayileşme Tarihi gibi farklı tarih alanlarında yazmak için, elbette, Fransa'da uzun süre okumak, ya da Fransızca kaynakları iyice incelemek, farklı unsurları ile Fransa Tarihi'ni kavramak gerekir.
ben, mütevâzi bir Tarihçi olduğum gibi, Fransız Şâirleri, Fransız Romancıları, Fransız Tarihçileri, Türkçe'de ya da İngilizce'de okumuş bir Yazar'ım, aldığım notlar, ancak bireysel okuma deneyimlerimin sonuçlarıdır, bu anlamda hâlâ mütevâziyim.
ama, Fransa Tarihi de, bir bütün olarak Batı Devletleri Tarihi de, bir Tarihçi'yi heyecanlandırır, bu alanda okumak da, yazmak da, Tarihçi'yi ustalaştırır.
Fransız Sosyalizmi, bir Tarih Anlayışı getirmiş olması ile, hâlâ insanlığa liderlik yapan bir akımdır. 19. Yüzyıl'ın Fransız Siyaseti, 18. Yüzyıl'ın Fransız Felsefesi gibi, insanlığı eğitmiş, farklı ülkelerdeki siyasî hareketlere liderlik yapmıştı. hatta, Fransız Koloniciliği de, korkunç suçlarına rağmen, kolonileştirdiği ülkelerde gerçekleştirdiği kültürel devrimlerle, siyasî kültür'e kattıkları ile, öteki devletlerin kolonicilik deneyimlerinden farklı niteliklere sahip idi.
Francois Mitterand, 20. Yüzyıl'ın son döneminde, Fransız Sosyalizmi'nin liderliğini yaptı, Francois Mitterand'ın bir önerisi de, Fransız Sosyalizmi'nin Avrupa Birliği'ne liderlik yapması idi, Avrupa Birliği, hâlâ bir anlamda Fransız Sosyalizmi ile Alman Sosyal Demokratları'nın bir önerisi olarak vardır, Marxizm, Avrupa Birliği'nin büyük kaynaklarından biridir.
Atatürk, daha 1923'de, Fransız Sosyalizmi'nin Avrupa Birleşik Devletleri'ne yönelik önerilerini okuyup seçmiş, bu yönde Türkiye'de reformlar, devrimler yapmıştı.
Sovyet Devrimi'nin Lideri Vladimir Lenin de, Fransız Sosyalizmi'nin tarihsel değerlerini olduğu gibi, güncel tezlerini de incelemiş, Fransız İşçi Sınıfı'na, Fransız Sosyalizmi'ne saygı'sını duyurmuştur, Sovyetler Birliği de, Avrupa Birliği gibi, farklı devletlerin bir birliği olarak gerçekleşmiş bir tasarıdır.
Fransız Sosyalizmi, "emperyalizm"in dünya'yı savaşlara, terör'e, çatışmalara yönelttiği tezi ile, Birleşmiş Milletler'i de desteklemiş, "emperyalizm"in dünya'yı yok etmesine engel olmak için, farklı siyasî tasarılar önermiş, bu tasarılarını gerçekleştirme yolunda siyaset yapmıştı.
bugünkü Fransız Sosyalizmi, neler öneriyor? önümüzdeki yüzyılda neler yaşayacağız? dünya sosyalizmi'ne Fransız Sosyalizmi'nin katkıları neler olacak?
Fransa'daki bölge seçimleri, Fransız Sosyalizmi'nin, bu sorulara da, başka sorulara da yanıtlar bulacağı bir dönemin başladığını kanıtlıyor.
SİNAN ÖNER
Monday, March 15, 2010
Fransız Sosyalizmi Tarihi Notları (1)
Fransız Sosyalizmi Tarihi, 12. Yüzyıl Fransız Rönesansı ile modern anlamda başlar, 18. Yüzyıl Aydınlanma Hareketleri ile sürer, 1789 İhtilâli ile siyasî alanda gerçekleşir, 1815'de, 1830'da, 1848'de, 1871'de gerçekleşmiş siyasî, sosyal, kültürel devrim hareketleri ile 20. Yüzyıl'ın modern Fransız Sosyalist Hareketi'nin meydana gelmesi ile bugünlere kadar gelir.
Fransız Sosyalizmi'ni, öteki ülkelerin sosyalizm akımları'ndan farklılaştıran unsurlar ya da özellikler nelerdir?
elbette, daha ilk dönemde, Fransız Sosyalizmi, demokrat bir akım olmuştur, halk çoğunluğu'nun siyasî yönetim'i almasını amaçlamış, Kraliyet Rejimi ile de, Toprak Sahipleri Rejimi ile de kavgalı bir siyasî akım olmuştur. Fransız Sosyalizmi, daha ilk dönemde, millî nitelikler kadar milletler arası ilişkilerin niteliklerine de sosyalist politikalar, sosyalist ilkeler önermiş bir akımdır.
Fransız Rönesansı ile ilgili Türkçe'de pek yayın yapılmadı, İtalyan Rönesansı'nı daha iyi bilmekteyiz, ama, Fransız Rönesansı da, İtalyan Rönesansı kadar ilginç, yaratıcı, üretici, kıymetli bir dönemdi. modern anlamda üniversite kurumlarının meydana gelmesi de, Fransız Tarihçi Jacques le Goff'un da yazdığı gibi, 12., 13. Yüzyıllar'da, Fransa'da mümkün olmuştur.
Fransız Sosyalizmi Tarihi'nde, öneriler, ilkeler, tezler kadar önerilerin, ilkelerin, tezlerin uygulanması da önemlidir, Fransız Halkı da, Fransız yöneticiler de, uygulamalar'a titizlenirler!
üniversite kurumları da, öneri olarak kalmamış, uygulanmış, bugüne kadar yenilenmiş, kurumsal tüm sorunları çözülmüş, milletler arası açıdan da mükemmelleşmiş kurumlardır.
Fransız Sosyalizmi Tarihi'nde, 12. Yüzyıl ile 18. Yüzyıl arasındaki yüzyıllarda neler olduğunu, hangi yayınların yapıldığını, hangi siyasî konuların yaşandığını okumalıyız, yazık ki, bu dönem ile ilgili bilgilerimiz yüzeyseldir.
ama, 18. Yüzyıl'da Fransa'da yayınlanmış bir çok eser, Türkçe'de yayınlanmıştı.
Atatürk, Fransız Sosyalizmi Tarihi ile ilgili hemen tüm temel eserleri Türkçe'ye çevirtmiş, yayınlatmıştı. Atatürk'ün, Fransızca'ya, Fransız Sosyalizmi Tarihi'ne sempâtisi derin bir sempâti idi, ilkokullarda Fransızca Dersleri'ni ders programlarına alan, Atatürk'ün Eğitim Bakanlığı idi. Atatürk, Fransız İhtilâli Tarihi uzmanı bir Tarihçi idi, İzmir'de, halk'a Fransız İhtilâli Tarihi konferansı vermiş, konferans, Sadi Borak'ın yayınladığı kitapta 75 sayfa tutmuş bir konferans idi.
Atatürk'ün Fransız Sosyalizmi Tarihi'ne yönelik yazdıkları, okudukları, kuşkusuz, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi'ni anlamak açısından da incelenmelidir.
Fransız Aydınlanmacıları'nın yazdıkları, yayınladıkları, Fransız İhtilâli öncesinde tüm dünya'yı etkilemiş eserlerdir.
Voltaire, Rousseau, Diderot, D'alembert, D'holbach gibi 18. Yüzyıl Fransız yazarlarının eserleri, tüm dillerde yayınlanmıştı.
Fransız Sosyalizmi, Aydınlanmacı yazarların yayınları ile yeni bir aşama'ya gelmiş, daha sonra da, İhtilâl sırasında, Aydınlanmacı yazarların önerileri, tezleri uygulanmıştı.
Fransız Sosyalizmi Tarihi'nde, Saint Simon, Charles Fourier gibi "ütopyacı sosyalist" yazarların, siyasetçilerin eserleri, sanayî kapitalizmi çağı'nın Fransız Sosyalizmi'ni hazırlamış idi.
1917 Sovyet Devrimi'nin Lideri Vladimir Lenin, Marxizm'in kaynaklarını sıralarken, Fransız Ütopyacı Sosyalistleri'nin, özellikle de, Saint Simon'un, Fourier'in, Karl Marx'ın eseri açısından değerini anmıştı. Marxizm'in siyasî düşünce tarihi açısından kaynaklarından biri idi, Fransız Sosyalizmi.
Fransız Sosyalizmi Tarihi, bir felsefe tarihi olduğu gibi, bir hukuk tarihi, bir siyasî tarih, bir sanat tarihi idi, 20. Yüzyıl Sosyalizmi'ne kadar.
hukuk yönüyle de, Fransız Sosyalizmi Tarihi'nde, Montesquieu'nun eserlerini anmalıyız, Montesquieu, "Yasaların Ruhu Üstüne" kitabı, Fransız Sosyalizmi'nin hukuk anlayışının modern anlamda ilk büyük kaynağı idi. 20. Yüzyıl Fransız Sosyalizmi Liderleri'nden Louis Althusser, Montesquieu ile Rousseau'nun Fransız Sosyalizmi açısından özelliklerini yazmıştı.
kültür tarihi olarak da, Fransız Sosyalizmi Tarihi, büyük bir tarih, incelenmesi gereken bir tarih. resim, heykel, şiir, roman, tiyatro, müzik, opera, deneme gibi sanat alanlarında yaratılmış eserler, Fransız Sosyalizmi Tarihi'nin bir kültür tarihi olarak özelliklerini kanıtlar.
SİNAN ÖNER
Fransız Sosyalizmi'ni, öteki ülkelerin sosyalizm akımları'ndan farklılaştıran unsurlar ya da özellikler nelerdir?
elbette, daha ilk dönemde, Fransız Sosyalizmi, demokrat bir akım olmuştur, halk çoğunluğu'nun siyasî yönetim'i almasını amaçlamış, Kraliyet Rejimi ile de, Toprak Sahipleri Rejimi ile de kavgalı bir siyasî akım olmuştur. Fransız Sosyalizmi, daha ilk dönemde, millî nitelikler kadar milletler arası ilişkilerin niteliklerine de sosyalist politikalar, sosyalist ilkeler önermiş bir akımdır.
Fransız Rönesansı ile ilgili Türkçe'de pek yayın yapılmadı, İtalyan Rönesansı'nı daha iyi bilmekteyiz, ama, Fransız Rönesansı da, İtalyan Rönesansı kadar ilginç, yaratıcı, üretici, kıymetli bir dönemdi. modern anlamda üniversite kurumlarının meydana gelmesi de, Fransız Tarihçi Jacques le Goff'un da yazdığı gibi, 12., 13. Yüzyıllar'da, Fransa'da mümkün olmuştur.
Fransız Sosyalizmi Tarihi'nde, öneriler, ilkeler, tezler kadar önerilerin, ilkelerin, tezlerin uygulanması da önemlidir, Fransız Halkı da, Fransız yöneticiler de, uygulamalar'a titizlenirler!
üniversite kurumları da, öneri olarak kalmamış, uygulanmış, bugüne kadar yenilenmiş, kurumsal tüm sorunları çözülmüş, milletler arası açıdan da mükemmelleşmiş kurumlardır.
Fransız Sosyalizmi Tarihi'nde, 12. Yüzyıl ile 18. Yüzyıl arasındaki yüzyıllarda neler olduğunu, hangi yayınların yapıldığını, hangi siyasî konuların yaşandığını okumalıyız, yazık ki, bu dönem ile ilgili bilgilerimiz yüzeyseldir.
ama, 18. Yüzyıl'da Fransa'da yayınlanmış bir çok eser, Türkçe'de yayınlanmıştı.
Atatürk, Fransız Sosyalizmi Tarihi ile ilgili hemen tüm temel eserleri Türkçe'ye çevirtmiş, yayınlatmıştı. Atatürk'ün, Fransızca'ya, Fransız Sosyalizmi Tarihi'ne sempâtisi derin bir sempâti idi, ilkokullarda Fransızca Dersleri'ni ders programlarına alan, Atatürk'ün Eğitim Bakanlığı idi. Atatürk, Fransız İhtilâli Tarihi uzmanı bir Tarihçi idi, İzmir'de, halk'a Fransız İhtilâli Tarihi konferansı vermiş, konferans, Sadi Borak'ın yayınladığı kitapta 75 sayfa tutmuş bir konferans idi.
Atatürk'ün Fransız Sosyalizmi Tarihi'ne yönelik yazdıkları, okudukları, kuşkusuz, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi'ni anlamak açısından da incelenmelidir.
Fransız Aydınlanmacıları'nın yazdıkları, yayınladıkları, Fransız İhtilâli öncesinde tüm dünya'yı etkilemiş eserlerdir.
Voltaire, Rousseau, Diderot, D'alembert, D'holbach gibi 18. Yüzyıl Fransız yazarlarının eserleri, tüm dillerde yayınlanmıştı.
Fransız Sosyalizmi, Aydınlanmacı yazarların yayınları ile yeni bir aşama'ya gelmiş, daha sonra da, İhtilâl sırasında, Aydınlanmacı yazarların önerileri, tezleri uygulanmıştı.
Fransız Sosyalizmi Tarihi'nde, Saint Simon, Charles Fourier gibi "ütopyacı sosyalist" yazarların, siyasetçilerin eserleri, sanayî kapitalizmi çağı'nın Fransız Sosyalizmi'ni hazırlamış idi.
1917 Sovyet Devrimi'nin Lideri Vladimir Lenin, Marxizm'in kaynaklarını sıralarken, Fransız Ütopyacı Sosyalistleri'nin, özellikle de, Saint Simon'un, Fourier'in, Karl Marx'ın eseri açısından değerini anmıştı. Marxizm'in siyasî düşünce tarihi açısından kaynaklarından biri idi, Fransız Sosyalizmi.
Fransız Sosyalizmi Tarihi, bir felsefe tarihi olduğu gibi, bir hukuk tarihi, bir siyasî tarih, bir sanat tarihi idi, 20. Yüzyıl Sosyalizmi'ne kadar.
hukuk yönüyle de, Fransız Sosyalizmi Tarihi'nde, Montesquieu'nun eserlerini anmalıyız, Montesquieu, "Yasaların Ruhu Üstüne" kitabı, Fransız Sosyalizmi'nin hukuk anlayışının modern anlamda ilk büyük kaynağı idi. 20. Yüzyıl Fransız Sosyalizmi Liderleri'nden Louis Althusser, Montesquieu ile Rousseau'nun Fransız Sosyalizmi açısından özelliklerini yazmıştı.
kültür tarihi olarak da, Fransız Sosyalizmi Tarihi, büyük bir tarih, incelenmesi gereken bir tarih. resim, heykel, şiir, roman, tiyatro, müzik, opera, deneme gibi sanat alanlarında yaratılmış eserler, Fransız Sosyalizmi Tarihi'nin bir kültür tarihi olarak özelliklerini kanıtlar.
SİNAN ÖNER
Fransa'da Bölge Seçimleri
Fransa, dün seçim yaptı, bölge seçimlerinde, Fransız Halkı'nın siyasî durum'u, siyasî seçimleri belli oldu.
Fransız Sosyalistleri, bir süredir yaşadıkları kriz'i aştılar, Fransız Halkı'nın desteğini yeniden kazandılar, ilk sonuçlara göre, Fransız seçmenlerin % 30'u Sosyalistler'i seçtiler.
Le Pen'in lideri olduğu milliyetçiler, % 11 kadar halk desteği aldılar. Fransız Ekoloji Partisi de, seçimlerde % 12 kadar halk desteği aldı.
Başkan Nicholas Sarkozy'nin partisi de, % 26 kadar halk desteği aldı.
ilk haberler böyle!
Fransız Sosyalist liderler, seçim sonuçlarının sosyalistler açısından iyi olduğunu duyurmuşlar, Fransız Halkı'nın siyasî bir uyanış yaşadığı seçimlerde kanıtlanmış oluyor.
Fransız Sosyalizmi, dünya sosyalist hareketlerinin çoğu zaman merkezinde olmuştur.
1789 İhtilâli öncesi Aydınlanmacı Fransız Sosyalizmi, 1789 sonrası Jakoben, Gironden ya da Babeufçü sosyalizm, 19. Yüzyıl'daki sosyalist akımlar, 1871'deki Paris Komünü, 1. İşçi Enternasyonali'nde Fransız Sosyalistleri'nin liderliği, nihâyet, 20. Yüzyıl başlarında Jean Jaures'in liderliğindeki Fransız Sosyalizmi, dünya halkları'na liderlik yapmıştı.
Saint Simon, Charles Fourier, Jean Jacques Rousseau, Denis Diderot, Robespierre, Babeuf, Marat, Victor Hugo, Honore de Balzac, Stendhal, Louis Blanc, Lassalle gibi sosyalist liderlerin eserleri, 18. Yüzyıl'dan itibâren tüm dünya'da yayınlanmıştı. Karl Marx, Friedrich Engels, Paul Lafargue, August Bebel gibi sosyalist liderler de, Fransa ile, Fransız Sosyalizmi ile mutlaka bağlantılar kurmuşlar, 1848 Devrimleri'nde, 1870 Paris Komünü'nde, Fransız Sosyalizmi'ni desteklemişlerdi.
1. Dünya Savaşı sırasında Fransız Sosyalist lider Jean Jaures, bir suikast sonucu vefât etmişti. 1. Dünya Savaşı, Fransızlar'a çok zarar vermiş, Fransız Halkı, yine sosyalistlerin liderliği ile 1. Dünya Savaşı'nın zararları aşmışlardı. ama, 2. Dünya Savaşı öncesi Fransa, Halk Cephesi Hükümetleri'ne rağmen, bölünmüş, Nazi İşgâli, Fransa'yı harap etmiş idi.
2. Dünya Savaşı sonrası, General Charles De Gaulle'ün liderliği ile, Fransız Halkı, Sosyalistler'in, Komünistler'in, Muhafakârlar'ın, Milliyetçi Fransızlar'ın "sosyal sözleşme"si ile, yeni bir Fransa yaratmıştı.
Fransa'da, 1982'den itibâren, uzun bir süre, Fransız Sosyalizmi hükümet idi, Sosyalist Lider Francois Mitterand, Fransa Başkanı olmuş, Fransız Sosyalist Partisi de, Fransız Komünist Partisi ile koâlisyonlar yapmış, hükümet olmuş idi.
Fransız Sosyalizmi, 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılması, Bağımsız Devletler Topluluğu'nun ilân edilmesi ile yeni bir aşama'ya gelmiş, siyasî tartışmalar yapmış, bir kriz yaşamıştı.
şimdi, yıllar sonra, Fransız Sosyalistleri, krizlerini aşıyor, Fransız Halkı da, Fransız Sosyalizmi'ne duyduğu tarihsel sempâti'yi yeniden yaşıyor.
SİNAN ÖNER
Fransız Sosyalistleri, bir süredir yaşadıkları kriz'i aştılar, Fransız Halkı'nın desteğini yeniden kazandılar, ilk sonuçlara göre, Fransız seçmenlerin % 30'u Sosyalistler'i seçtiler.
Le Pen'in lideri olduğu milliyetçiler, % 11 kadar halk desteği aldılar. Fransız Ekoloji Partisi de, seçimlerde % 12 kadar halk desteği aldı.
Başkan Nicholas Sarkozy'nin partisi de, % 26 kadar halk desteği aldı.
ilk haberler böyle!
Fransız Sosyalist liderler, seçim sonuçlarının sosyalistler açısından iyi olduğunu duyurmuşlar, Fransız Halkı'nın siyasî bir uyanış yaşadığı seçimlerde kanıtlanmış oluyor.
Fransız Sosyalizmi, dünya sosyalist hareketlerinin çoğu zaman merkezinde olmuştur.
1789 İhtilâli öncesi Aydınlanmacı Fransız Sosyalizmi, 1789 sonrası Jakoben, Gironden ya da Babeufçü sosyalizm, 19. Yüzyıl'daki sosyalist akımlar, 1871'deki Paris Komünü, 1. İşçi Enternasyonali'nde Fransız Sosyalistleri'nin liderliği, nihâyet, 20. Yüzyıl başlarında Jean Jaures'in liderliğindeki Fransız Sosyalizmi, dünya halkları'na liderlik yapmıştı.
Saint Simon, Charles Fourier, Jean Jacques Rousseau, Denis Diderot, Robespierre, Babeuf, Marat, Victor Hugo, Honore de Balzac, Stendhal, Louis Blanc, Lassalle gibi sosyalist liderlerin eserleri, 18. Yüzyıl'dan itibâren tüm dünya'da yayınlanmıştı. Karl Marx, Friedrich Engels, Paul Lafargue, August Bebel gibi sosyalist liderler de, Fransa ile, Fransız Sosyalizmi ile mutlaka bağlantılar kurmuşlar, 1848 Devrimleri'nde, 1870 Paris Komünü'nde, Fransız Sosyalizmi'ni desteklemişlerdi.
1. Dünya Savaşı sırasında Fransız Sosyalist lider Jean Jaures, bir suikast sonucu vefât etmişti. 1. Dünya Savaşı, Fransızlar'a çok zarar vermiş, Fransız Halkı, yine sosyalistlerin liderliği ile 1. Dünya Savaşı'nın zararları aşmışlardı. ama, 2. Dünya Savaşı öncesi Fransa, Halk Cephesi Hükümetleri'ne rağmen, bölünmüş, Nazi İşgâli, Fransa'yı harap etmiş idi.
2. Dünya Savaşı sonrası, General Charles De Gaulle'ün liderliği ile, Fransız Halkı, Sosyalistler'in, Komünistler'in, Muhafakârlar'ın, Milliyetçi Fransızlar'ın "sosyal sözleşme"si ile, yeni bir Fransa yaratmıştı.
Fransa'da, 1982'den itibâren, uzun bir süre, Fransız Sosyalizmi hükümet idi, Sosyalist Lider Francois Mitterand, Fransa Başkanı olmuş, Fransız Sosyalist Partisi de, Fransız Komünist Partisi ile koâlisyonlar yapmış, hükümet olmuş idi.
Fransız Sosyalizmi, 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılması, Bağımsız Devletler Topluluğu'nun ilân edilmesi ile yeni bir aşama'ya gelmiş, siyasî tartışmalar yapmış, bir kriz yaşamıştı.
şimdi, yıllar sonra, Fransız Sosyalistleri, krizlerini aşıyor, Fransız Halkı da, Fransız Sosyalizmi'ne duyduğu tarihsel sempâti'yi yeniden yaşıyor.
SİNAN ÖNER
Wednesday, March 3, 2010
Başkan Mikhail Gorbachev, 79 Yaşında!
Başkan Mikhail Gorbachev'in 79. Doğum Yıldönümü kutlanıyor.
ben de, Başkan Mikhail Gorbachev'i kutlarım, Çinliler gibi uzun yıllar daha yaşamasını dilerim.
Mikhail Gorbachev, 1932'de, Ukrayna'nın bir köyü'nde doğmuş, çocukluğu İkinci Dünya Savaşı yıllarında geçmiş, sonra da Moskova Devlet Üniversitesi'nde Hukuk okumuş, ziraat alanında uzmanlaşmış, Kolhozlar'da, Sovhozlar'da, Komsomol Yöneticisi olarak, Sovyetler Birliği Komünist Partisi yöneticisi olarak köylülere liderlik yapmış, siyasî yetenekleri Moskova'daki SBKP Merkezi tarafından, özellikle de SBKP Politbürosu tarafından keşfedilince, Mikhail Gorbachev, Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin liderlik merdivenlerini tırmanmış, nihâyet, 1985'de, 53 Yaşında, SBKP Merkez Komitesi Birinci Sekreteri seçilmiş idi.
Başkan Mikhail Gorbachev, Başkan Çernenko'nun ardından Sovyetler Birliği Cumhurbaşkanı seçildi, 1991'e kadar Cumhurbaşkanlığı ödevini yerine getirdi.
Mikhail Gorbachev'in dünya'ya katkılarını unutamayız, ABD ile Sovyetler Birliği arasında veyâ NATO ile Varşova Paktı arasında sürüp gelmiş "soğuk savaş"ın sona ermesine Başkan Mikhail Gorbachev liderlik yapmıştı. nükleer silâhsızlanma politikalarının yürütülmesine de, Başkan Mikhail Gorbachev liderlik yapmıştı.
elbette, yıllar geçtikçe, Başkan Mikhail Gorbachev'in dünya siyaseti'ne, dünya ekonomisi'ne, dünya kültürü'ne katkılarını daha iyi kavrayacağız.
Başkan Mikhail Gorbachev, Green Cross'un kuruculuğunu yaptı, Green Cross Başkanı olarak da, dünya'daki ekolojik sorunları gündeme getirdi, dünya ekolojisi'ne hassas bir dünya siyaseti'nin yaratılmasına liderlik yaptı, Birleşmiş Milletler'deki saygınlığını, dünya'nın daha iyi bir yer olması yönünde girişimlere, çabalara yöneltti.
Başkan Mikhail Gorbachev'in Rusya Federasyonu ile de, öteki eski Sovyet Cumhuriyetleri ile de iyi ilişkileri sürüyor.
79 Yaşındaki Başkan Mikhail Gorbachev'e iyi yıllar dilerim.
SİNAN ÖNER
Wednesday, January 27, 2010
Haiti Depremi'nin Dersleri
Haiti Depremi'nin sonuçlarını izlemek bile güç.
insan kayıpları korkunç boyutlarda, şehirler, köyler yıkıldı, Haiti diye bir ülke'nin yaşayıp yaşamayacağı da bir soru.
ama, Haiti de bir ülke, Haiti Halkı da bir halk.
bu yüzden, Birleşmiş Milletler, sorumluluklarını yerine getiriyor, maddî, manevî yardımlar Haiti'ye gitmekte, Amerika Birleşik Devletleri Eski Başkanı Bill Clinton da, Haiti Depremi ile ilgili özel bir misyon'un Başkanlığı'nı yapıyor. Bill Clinton, tüm dünya'da, Haiti'ye yardım kampanyası açtı, Birleşmiş Milletler'in kontrolünde, Bill Clinton'un yönetiminde bir yardım kampanyası.
Haiti Halkı'nın yaşadığı korkunç felâketleri tanımlamak mümkün değil, medya da Haiti yayınlarını azalttı, fotoğraf ya da makalelerde Haiti Halkı'na yönelik bir istismâr olmasın diye, ciddî bir yayın politikası seçildi.
Haiti'nin geçmişte neler yaşadığını, sosyal sorunlarını, siyasî rejim sorunlarını da, dünya'nın başka bölgelerinde yaşayanlar inceliyorlar, Haiti Depremi, Haiti'ye yönelik bilgilenme faâliyetlerinin yayılmasına neden oldu.
Karayipler'de, Haiti ile Dominik Cumhuriyeti'nin olduğu adalar, tarihsel açıdan çok ilginç merkezlerdir. bunda, depremselliğin de rol oynadığını fark ediyoruz. yeraltı hareketleri, enerjik jeomorfolojik yapı, Okyanus ile Kıtalar arasındaki gerilimler, coğrafya'nın korkunç baskısı, Haiti Depremi ile iyice belli oluyor.
Haiti Depremi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne de dersler getiriyor!
SİNAN ÖNER
insan kayıpları korkunç boyutlarda, şehirler, köyler yıkıldı, Haiti diye bir ülke'nin yaşayıp yaşamayacağı da bir soru.
ama, Haiti de bir ülke, Haiti Halkı da bir halk.
bu yüzden, Birleşmiş Milletler, sorumluluklarını yerine getiriyor, maddî, manevî yardımlar Haiti'ye gitmekte, Amerika Birleşik Devletleri Eski Başkanı Bill Clinton da, Haiti Depremi ile ilgili özel bir misyon'un Başkanlığı'nı yapıyor. Bill Clinton, tüm dünya'da, Haiti'ye yardım kampanyası açtı, Birleşmiş Milletler'in kontrolünde, Bill Clinton'un yönetiminde bir yardım kampanyası.
Haiti Halkı'nın yaşadığı korkunç felâketleri tanımlamak mümkün değil, medya da Haiti yayınlarını azalttı, fotoğraf ya da makalelerde Haiti Halkı'na yönelik bir istismâr olmasın diye, ciddî bir yayın politikası seçildi.
Haiti'nin geçmişte neler yaşadığını, sosyal sorunlarını, siyasî rejim sorunlarını da, dünya'nın başka bölgelerinde yaşayanlar inceliyorlar, Haiti Depremi, Haiti'ye yönelik bilgilenme faâliyetlerinin yayılmasına neden oldu.
Karayipler'de, Haiti ile Dominik Cumhuriyeti'nin olduğu adalar, tarihsel açıdan çok ilginç merkezlerdir. bunda, depremselliğin de rol oynadığını fark ediyoruz. yeraltı hareketleri, enerjik jeomorfolojik yapı, Okyanus ile Kıtalar arasındaki gerilimler, coğrafya'nın korkunç baskısı, Haiti Depremi ile iyice belli oluyor.
Haiti Depremi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne de dersler getiriyor!
SİNAN ÖNER
Friday, January 22, 2010
Japonya Yılı'nda Profesör Donald Keene
Profesör Donald Keene, Profesör Bozkurt Güvenç, Profesör Mete Tunçoku, Profesör Pulat Utkan, Profesör Selçuk Esenbel gibi, Japonya Tarihi, Japonya Edebiyatı, Japon Kültürü, Japon Siyaseti alanlarında uzmanlaşmış bir Profesör! Profesör Donald Keene, dünya'daki bir sürü Japonya Uzmanı'na, dersler, konferanslar vermiş, büyük bir adam. Profesör Donald Keene, özellikle Japon Edebiyatı Tarihi alanında öğrenciler yetiştirmiş, kitaplar yazmış, üniversitelerde bölümler, kürsüler açmış, farklı ülkelerdeki akademisyenleri Japonya ile ilgili konularda yazmaya teşvik etmiş, Japonya Tarihi alanında, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki üniversitelerde, okullar, enstitüler, bölümler kurmuş bir Profesör.
Profesör Donald Keene'in Japonya'yı nasıl anladığını, tarihçilik faâliyeti açısından Japonya'da neler keşfettiğini sormak, Profesör Donald Keene'nin keşifleri ile Japonya'yı öğrenmek, hiç de küçümsenesi bir faâliyet değildir.
Türkiye'de yetişmiş çok az Japonya Uzmanı'nın da öğretmenlerinden biridir, Profesör Donald Keene.
2010 Japonya Yılı'nda, Profesör Donald Keene'i de kutlamalıyız.
SİNAN ÖNER
Sunday, January 3, 2010
2010 Japonya Yılı Başlıyor!
Japonya Yılı Kutlamaları, 4 Ocak 2010'da başlıyor.
2010 Japonya Yılı'na, Japonya Hükümeti, Japonya Araştırmaları Derneği, Türk Japon Vakfı, Türkiye Kültür Bakanlığı, özel girişimciler, Profesörler, basın kurumları katkılar yapıyorlar.
Türkiye ile Japonya arasındaki tarihsel ilişkiler, ekonomi, siyaset, kültür, eğitim gibi alanlarda sürüp geliyor.
ben de, Profesör Selçuk Esenbel'in Japonya Tarihi derslerinde bir öğrencisi olarak, Akira Kurosawa, Yasujiro Ozu, Mizoguchi gibi Japon sinemacıların bir izleyicisi, Soseku, Mishima, Kawabata, Hajime, Kenzaburo Oe gibi Japon yazarların bir okuru, Utamaro gibi Japon ressamların bir izleyicisi olarak, Japonya Yılı'nı kutluyorum.
üstelik, kardeşim İnan Öner, Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Japon Dili ve Edebiyatı Bölümü Mezûnu, Tokyo Üniversitesi'nde Yüksek Lisans yapmış bir Modern Japon Edebiyatı Uzmanı, 1996'dan beri Japonya'da yaşayan büyük bir İnsan. İnan Öner, 1990 Yılı'ndan beri, Türkiye ile Japonya arasındaki ekonomik, kültürel, siyasî, eğitsel ilişkilere katkılar yapan bir Japonya uzmanı. 2002 Dünya Futbol Kupası'nda, Türk Millî Takımı'nın resmî çevirmenlerinden biriydi İnan Öner; Abdullah Gül, Cafer Tayyar Sadıklar, Ertuğrul Günay, Ataol Behramoğlu, Nuri Çolakoğlu gibi bilinen kişiler de, Japonya gezilerinde, İnan Öner'in çevirmenliğinde faâliyetlere katılmışlardı.
Modern Japon Edebiyatı Uzmanı İnan Öner'in ağabeyi olarak da, 2010 Japonya Yılı'nı kutluyorum.
elbette, Japonya'dan pek çok misafirlerim olmuş idi, 1990'dan bugüne, Japon yurttaşları ile çeşitli defâlar geziler yaptık, toplantılarda, konferanslarda, sempozyumlarda yer aldık. Japon Profesör Nakabayashi, Japonya AİCAT Yöneticisi Nakahama, Japonya İstanbul Başkonsolosu, Japon Türkologlar, Japon Tarihçiler, Japon Sinemacılar, Japon Besteciler, Japon Ressamlar, Japon Heykelciler, Japon Teknisyenler, Japonya'dan Türkiye'ye gelmiş çok değerli kişiler ile yıllarca görüşmeler yaptık, sohbetler ettik, Anadolu'nun farklı yerlerini keşfettik.
2010 Japonya Yılı'nın ilk günlerinde, Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Japon Dili ve Edebiyatı Bölümü'nün değerli öğretim üyelerini, Tokyo Üniversitesi'ni, Kyoto Üniversitesi'ni, Metropolitan Üniversitesi'ni, Boğaziçi Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyelerini, Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırmaları Enstitüsü Öğretim Üyeleri'ni, Japonya'nın Türkiye Büyükelçiliği'ni, Japonya Dışişleri Bakanlığı'nı, 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'i, 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'i, TÜSTAV Eski Başkanı Nabi Yağcı'yı, Değerli Dışişleri Bakanı Merhûm İsmail Cem'i siyasette temsil eden CHP Lideri Değerli Genel Başkan Deniz Baykal'ı, Profesör Mete Tunçoku'nu, Profesör Bozkurt Güvenç'i, Profesör Selçuk Esenbel'i, Türkiye'nin Japonya Büyükelçisi Sermet Atacanlı'yı, Türkiye ile Japonya arasındaki tarihsel ilişkilere katkı yapmış kişileri kutluyorum, Japonya Yılı'nın Türkiye ile Japonya'nın iyi ilişkilerine daha büyük katkılar getirmesini diliyorum.
Türk Japon Vakfı Başkanı Değerli Cafer Tayyar Sadıklar'ı, Japonya Araştırmaları Derneği Başkanı Profesör Selçuk Esenbel'i, Başkanlığı'nı yaptıkları kurumların faâliyetleri nedeni ile kutluyorum, çabalarının 2010 Japonya Yılı'nda daha da çok merak, ilgi, sempati, katılım yaratmasını diliyorum.
SİNAN ÖNER
Friday, December 25, 2009
İsmet İnönü Yaşıyor!
Türkiye Cumhuriyeti'nin 2. Cumhurbaşkanı, ilk Genelkurmay Başkanı, Cumhuriyet Halk Partisi Lideri, Eski Başbakan İsmet İnönü, 36. Ölüm Yıldönümü'nde törenlerle anılmakta. CHP Lideri Deniz Baykal da, İsmet İnönü'yü anma mesajı yayınladı.
İsmet İnönü, Osmanlı Dönemi'nde ilk askerî, siyasî kariyer aşamalarını geçtikten sonra, Atatürk'ün liderliğinde Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucuları arasında yer aldı, ilk Genelkurmay Başkanı seçildi, ilk Başbakan seçildi, Lozan Anlaşması'nı imzalayan Diplomatik Heyet'in Başkanı idi.
İsmet İnönü, 1938 ile 1950 arasında Cumhurbaşkanlığı yaptı, 1946'da çok partili siyasî rejim'e geçme kararı aldı, 1950'den 1960'a CHP Liderliği yaptı, 1963'de Başbakanlık yaptı, 1972 CHP Büyük Kurultayı'na kadar CHP Genel Başkanlığı yaptı.
İsmet İnönü, Atatürk Devrimleri'nin uygulanmasının lideri idi. Celâl Bayar ile yaptığı siyasî mücadele yıllarında, Atatürk İlkeleri'nin savunan bir siyaset izledi.
SİNAN ÖNER
İsmet İnönü, Osmanlı Dönemi'nde ilk askerî, siyasî kariyer aşamalarını geçtikten sonra, Atatürk'ün liderliğinde Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucuları arasında yer aldı, ilk Genelkurmay Başkanı seçildi, ilk Başbakan seçildi, Lozan Anlaşması'nı imzalayan Diplomatik Heyet'in Başkanı idi.
İsmet İnönü, 1938 ile 1950 arasında Cumhurbaşkanlığı yaptı, 1946'da çok partili siyasî rejim'e geçme kararı aldı, 1950'den 1960'a CHP Liderliği yaptı, 1963'de Başbakanlık yaptı, 1972 CHP Büyük Kurultayı'na kadar CHP Genel Başkanlığı yaptı.
İsmet İnönü, Atatürk Devrimleri'nin uygulanmasının lideri idi. Celâl Bayar ile yaptığı siyasî mücadele yıllarında, Atatürk İlkeleri'nin savunan bir siyaset izledi.
SİNAN ÖNER
Wednesday, November 25, 2009
Sumatra'da Kaza
Sumatra'da, Endonezya'ya giden bir feribot kaza ile battı, yüzlerce yolcu, kaza'da vefât etti.
Sumatra, aynı zamanda bir deprem bölgesi. geçen yıllarda büyük bir deprem olmuş, yüzbinlerce kişi, deprem'de, deprem'in sonucu tsunami'de vefât etmiş idi.
Endonezya çevresindeki adalar, Sumatra adaları, Malezya, Pakistan'ın güneyi, deprem bölgesidir.
Endonezya Tarihi ile ilgili bazı kitapları incelemiştim. Tarihçi Doktor Wolfram Eberhard, Uzakdoğu Tarihi kitabında, Endonezya Tarihi'ni de yazar, Endonezya çevresinin coğrafî koşullarını inceler, Asya Tarihi açısından Endonezya Tarihi'nin özelliklerini tartışır.
Endonezya, siyasî tarihi ile de, coğrafî koşulları ile de, dünya'nın ilginç bölgelerinden biridir, Tarihçiler'i ürküten bir sosyal tarih saklıdır, Endonezya çevresinde. uzun yıllar, Endonezya, diktâ rejimi ile yönetilirken, çevre ülkelerde, demokrasi ile diktâtörlükler arasında bir savaşım yaşanmış, meselâ Pakistan'da, Benazir Bhutto, demokrasi'yi getirmiş, ama, daha önce, uzun bir süre Ziyâ Ülhâk'ın diktâ rejimi geçerli olmuş idi. Malezya, şimdi, bir demokrasi ülkesidir, özellikle de, Doktor Mahathir Muhammed'in liderliği sırasında, Malezya, Asya'da bir demokrasi modeli olarak algılanmış, bazı büyük sosyal reformlar yapılmıştır. Hindistan, Vietnam gibi öteki çevre ülkeler de, demokrasi'yi seçmişler, Endonezya'daki diktâ rejimi'nin derslerini iyi almışlardır.
Sumatra'daki kaza, Endonezya çevresindeki coğrafî koşulların getirdiği bir bedel gibidir. depremler yetmiyor, tsunami dalgaları yetmiyor, Okyanus'un çalkantıları, Endonezya çevresindeki adalar'ın garip yapısı, Sumatra çevresindeki koşulların, insan ile doğa arasındaki tarihsel savaşımların bir dekoru olmasına neden oluyor. insan ile doğa, Endonezya çevresinde, hâlâ uzlaşmış değildir, hâlâ, insan, ya doğa'nın esiridir, ya da doğa'ya hükmetmek için çabalar.
Tarihçi Doktor Wolfram Eberhard, Uzakdoğu Tarihi kitabında, Endonezya Tarihi'nin nereye doğru evrildiğini de sorar.
SİNAN ÖNER
Sumatra, aynı zamanda bir deprem bölgesi. geçen yıllarda büyük bir deprem olmuş, yüzbinlerce kişi, deprem'de, deprem'in sonucu tsunami'de vefât etmiş idi.
Endonezya çevresindeki adalar, Sumatra adaları, Malezya, Pakistan'ın güneyi, deprem bölgesidir.
Endonezya Tarihi ile ilgili bazı kitapları incelemiştim. Tarihçi Doktor Wolfram Eberhard, Uzakdoğu Tarihi kitabında, Endonezya Tarihi'ni de yazar, Endonezya çevresinin coğrafî koşullarını inceler, Asya Tarihi açısından Endonezya Tarihi'nin özelliklerini tartışır.
Endonezya, siyasî tarihi ile de, coğrafî koşulları ile de, dünya'nın ilginç bölgelerinden biridir, Tarihçiler'i ürküten bir sosyal tarih saklıdır, Endonezya çevresinde. uzun yıllar, Endonezya, diktâ rejimi ile yönetilirken, çevre ülkelerde, demokrasi ile diktâtörlükler arasında bir savaşım yaşanmış, meselâ Pakistan'da, Benazir Bhutto, demokrasi'yi getirmiş, ama, daha önce, uzun bir süre Ziyâ Ülhâk'ın diktâ rejimi geçerli olmuş idi. Malezya, şimdi, bir demokrasi ülkesidir, özellikle de, Doktor Mahathir Muhammed'in liderliği sırasında, Malezya, Asya'da bir demokrasi modeli olarak algılanmış, bazı büyük sosyal reformlar yapılmıştır. Hindistan, Vietnam gibi öteki çevre ülkeler de, demokrasi'yi seçmişler, Endonezya'daki diktâ rejimi'nin derslerini iyi almışlardır.
Sumatra'daki kaza, Endonezya çevresindeki coğrafî koşulların getirdiği bir bedel gibidir. depremler yetmiyor, tsunami dalgaları yetmiyor, Okyanus'un çalkantıları, Endonezya çevresindeki adalar'ın garip yapısı, Sumatra çevresindeki koşulların, insan ile doğa arasındaki tarihsel savaşımların bir dekoru olmasına neden oluyor. insan ile doğa, Endonezya çevresinde, hâlâ uzlaşmış değildir, hâlâ, insan, ya doğa'nın esiridir, ya da doğa'ya hükmetmek için çabalar.
Tarihçi Doktor Wolfram Eberhard, Uzakdoğu Tarihi kitabında, Endonezya Tarihi'nin nereye doğru evrildiğini de sorar.
SİNAN ÖNER
Friday, August 7, 2009
Hiroşima'da Tören
Japonya'nın Hiroşima şehrinde, dün törenler vardı.
Başkan Truman'ın kararı ile ABD Hava Kuvvetleri'ne ait bir uçak, Japonya'nın Hiroşima, Nagasaki gibi şehirlerine, Ağustos 1945'de, savaşın sonuna gelmişken, atom bombası atmıştı. Japonya'nın Hiroşima şehri, hâlâ, 1945'de yaşıyor gibi, yas'lı bir şehir, her yıl Ağustos Ayı'nda törenler yapılıyor.
dünkü tören'de, Japonya Başbakanı Taro Aso da yer almış, Hiroşima Kurbanları'na adanan anıt'a çelenk koyup, duâlar etti, Başbakan Taro Aso da.
Hiroşima'da törenler yapıldıktan sonra, Nagasaki'de törenler yapılıyor.
Japonya, 1945'den beri, ABD ile iyi ilişkilerini sürdürmeye çabalıyor, savaşın getirdiği felâketleri aşmayı deniyor, Amerikan Halkı ile Japon Halkı arasındaki tarihsel bağlılığı korumak için önlemler alıyor.
Japonya, 1860'larda, modern anlamda, İmparator Meiji'nin liderliği ile kurulurken, Amerika Birleşik Devletleri de, 1860'lardan itibâren, Abraham Lincoln gibi liderlerin yönetiminde kurulmaktaydı. bu genç devletlerin, çok geçmeden, 1939'larda, 2. Dünya Savaşı'nda yer almaları, bir şanssızlık sayılmalıdır, öteki devletler deneyimli idi, ama, Sovyetler Birliği'nin yıkılacağı sanısıyla bazı devletler, aşırı bir akım'da biraraya geldiler, dünya'yı da harabe'ye çevirdiler.
Japonya, 1945'de, öteki devletler gibi, yenilenme, restorasyon, reform kararları almıştı.
SİNAN ÖNER
Başkan Truman'ın kararı ile ABD Hava Kuvvetleri'ne ait bir uçak, Japonya'nın Hiroşima, Nagasaki gibi şehirlerine, Ağustos 1945'de, savaşın sonuna gelmişken, atom bombası atmıştı. Japonya'nın Hiroşima şehri, hâlâ, 1945'de yaşıyor gibi, yas'lı bir şehir, her yıl Ağustos Ayı'nda törenler yapılıyor.
dünkü tören'de, Japonya Başbakanı Taro Aso da yer almış, Hiroşima Kurbanları'na adanan anıt'a çelenk koyup, duâlar etti, Başbakan Taro Aso da.
Hiroşima'da törenler yapıldıktan sonra, Nagasaki'de törenler yapılıyor.
Japonya, 1945'den beri, ABD ile iyi ilişkilerini sürdürmeye çabalıyor, savaşın getirdiği felâketleri aşmayı deniyor, Amerikan Halkı ile Japon Halkı arasındaki tarihsel bağlılığı korumak için önlemler alıyor.
Japonya, 1860'larda, modern anlamda, İmparator Meiji'nin liderliği ile kurulurken, Amerika Birleşik Devletleri de, 1860'lardan itibâren, Abraham Lincoln gibi liderlerin yönetiminde kurulmaktaydı. bu genç devletlerin, çok geçmeden, 1939'larda, 2. Dünya Savaşı'nda yer almaları, bir şanssızlık sayılmalıdır, öteki devletler deneyimli idi, ama, Sovyetler Birliği'nin yıkılacağı sanısıyla bazı devletler, aşırı bir akım'da biraraya geldiler, dünya'yı da harabe'ye çevirdiler.
Japonya, 1945'de, öteki devletler gibi, yenilenme, restorasyon, reform kararları almıştı.
SİNAN ÖNER
Subscribe to:
Posts (Atom)
About Me
- Sinan Öner
- Mersin, Türkiye
- Historian, Poet, Translator, Novelist, Cinema Writer