10 Kasım'da, "Atatürk'ten Düşünceler"

Profesör Enver Ziya Karal'ın hazırladığı, Türk Tarih Kurumu'nca yayınlanan "Atatürk'ten Düşünceler" kitabından yaptığım bazı alıntıları, 10 Kasım'da, Atatürk'ün vefâtının 74. yıldönümü nedeniyle yayınlıyorum.
" Türkiye halkı asırlardan beri hür ve müstakil yaşamış ve istiklâli bir lâzıme-i hayatiye telâkki etmiş bir kavmin kahraman evlâtlarıdır. Bu millet istiklâlsiz yaşamamıştır. Yaşayamaz ve yaşamıyacaktır...", (Haziran 1922)
" Türk Milletinin tabiat ve şiarına en mutabık olan idare Cumhuriyet idaresidir...", (Ekim 1924)
" Memleketin ve inkılâbın içerden ve dışardan gelebilecek tehlikelere karşı masuniyeti için, bütün milliyetçi ve cumhuriyetçi kuvvetlerin bir yerde toplanması lâzımdır...", (Mart 1931)
" Memleketler muhteliftir. Fakat medeniyet birdir..." (Şubat 1924)
" Biz her nokta-i nazardan insan olmalıyız. Acılar gördük, bunun sebebi dünyanın vaziyetini anlamadığımız içindir. Fikrimiz, zihniyetimiz medenî olacaktır. Şunun bunun sözüne ehemmiyet vermeyeceğiz. Medenî olacağız. Bununla iftihar edeceğiz. Bütün Türk ve İslâm âlemine bakınız. Zihinleri medeniyetin emrettiği şümûl ve tealiye uymadıklarından ne büyük felâketler, ne ıstıraplar içindedirler. Bizim de şimdiye kadar geri kalmamız ve nihayet son felâket çamuruna batışımız bundandı. Beş-altı senei içinde kendimizi kurtarmışsak, bu zihniyetimizdeki tebeddüldendir. Artık duramayız. Behemehal ileri gideceğiz. Geriye ise hiç gidemeyiz. Çünkü ileri gitmeğe mecburuz. Millet vazıhan bilmelidir. Medeniyet öyle bir kuvvetli ateştir ki, ona bigâne olanları yakar ve mahveder. İçinde bulunduğumuz aile-i medeniyette lâyık olduğumuz mevkii bulacak ve onu muhafaza ve ilâ edeceğiz. Refah, saadet ve insanlık bundadır...", (Ağustos 1925)
" Dünyada her şey için, medeniyet için, hayat için, muvaffakiyet için en hakikî mürşit ilimdir, fendir. İlim ve fennin haricinde mürşit aramak gaflettir, cehalettir, delâlettir. Yalnız ilim ve fennin yaşadığımız her dakikadaki safhalarının tekâmülünü idrâk etmek ve terakkiyatını zamanla takip eylemek şarttır. Bin, iki bin, binlerce sene evvelki ilim ve fen lisanının çizdiği düsturları, şu kadar bin sene sonra bugün aynen tatbike kalkışmak elbette ilim ve fennin içinde bulunmak değildir...", (Eylül 1924)
" Her çeşit spor faaliyetlerini, Türk gençliğinin millî terbiyesinin ana unsurlarından saymak lâzımdır..."
" Her şeye rağmen muhakkak bir nura doğru yürümekteyiz. Bende bu imanı yaşatan kuvvet, yalnız aziz memleket ve milletim hakkındaki pâyansız muhabbetin değil; bu günün karanlıkları, ahlâksızlıkları, şarlatanlıkları içinde sırf vatan ve hakikat aşkıyle ziya serpmeğe ve aramağa çalışan bir gençlik gördüğümdendir...", (Mayıs 1918)
" Güzel sanatların her şubesi için, kamutayın göstereceği âlaka ve emek, milletin insanî, medenî hayatı ve çalışkanlık veriminin artması için çok tesirlidir...", (Kasım 1936)
" Türkler bütün medenî milletlerin dostudurlar...", (Şubat 1924)
" Ben diktatör değilim. Benim kuvvetim olduğunu söylüyorlar; evet bu doğrudur. Benim arzu edip de yapamayacağım  bir şey yoktur. Çünkü ben zoraki ve insafsızca hareket etmesini bilmem. Bence diktatörlük değerlerini ram edendir. Ben kalpleri kırarak değil kazanarak hükmetmek isterim...", (Nisan 1935)
" Tarih bir milletin nelere müsait olduğunu ve neler başarmağa muktedir bulunduğunu gösteren en doğru bir kılavuzdur...", (1937)
" Eğer devamlı sulh isteniyorsa insan kütlelerinin vaziyetlerini iyileştirecek beynelmilel tedbirler alınmalıdır. İnsanlığın heyet-i umumiyesinin refahı açlık ve tazyikın yerine geçmelidir. Dünya vatandaşları haset, açgözlülük ve kinden uzaklaşacak şekilde terbiye edilmelidir...", (1937)
SİNAN ÖNER    

Obama, Yeniden ABD Başkanı

Amerika Birleşik Devletleri'nde, 6 Kasım'da yapılan seçimlerin sonuçlarının büyük bir kısmı belli oldu, kamuoyuna açıklandı.
Senato Seçimleri'nde, Demokratlar 51, Cumhuriyetçiler 44 senato üyeliği kazanırken, Temsilciler Meclisi Seçimleri'nde Cumhuriyetçiler çoğunluğu kazandı. Başkanlık Seçimleri'nde ise, Demokratlar'ın Başkan Adayı Barack Obama yeniden -ikinci kez- Amerika Birleşik Devletleri Başkanı seçildi.
Obama, kutlama konuşması yaparken, Romney de bir teşekkür konuşması yaptı. 
dünya devletlerinin yöneticileri ve kamuoyları da, Amerika'daki seçimlere yönelik düşüncelerini, izlenimlerini açıkladılar. Obama'nın yeniden ABD Başkanı seçilmesi, dünyada, genelde iyi karşılandı. 
Obama'nın ikinci dönemde neler yapacağını izleyeceğiz, ama, ikinci dönem genellikle bir "restorasyon" dönemi olur Amerika'da, geçmiş dönemdeki kusurlarını aşacaklardır, geçmiş dönemde yapmak isteyip de yapamadıklarını ikinci dönemde gerçekleştireceklerdir.
Obama'nın yeniden Başkan seçildiği seçimler, tarihe başarılı bir seçim olarak geçecek. 
SİNAN ÖNER     

Kuzey Amerika'da "Sandy" Kasırgası

Karayipler'de başlayıp New York'a kadar gelen "Sandy" Kasırgası'nın etkileri korkunç. New Jersey'de, New York'da, çevre adalarda ve kentlerde, "Sandy" Kasırgası nedeniyle günlerce elektrikler kesildi, yollar kapandı, ormanlık alanlar hasar gördü, binalarda yangınlar ve yıkıntılar meydana geldi.
CNN'de, başka televizyon kanallarında, "Sandy" Kasırgası ile ilgili ayrıntılı haberler yer aldı.
hâlâ da, "Sandy" Kasırgası'nın etkileri sürüyor, bazı haberlere göre, "Sandy" Kasırgası'nın etkilerinden kurtulmak hâlâ uzak bir gelecekte. 
Amerika Birleşik Devletleri'nde Başkanlık Seçimi kampanyasında da değişiklikler yapıldı, Başkan Obama, New Jersey'i ziyâret etti. seçimlerde birbiri ile yarışan siyasî partilerin yöneticileri, "Sandy" Kasırgası nedeniyle bir araya geldiler, bir anlamda yakınlaştılar. 
"Sandy" Kasırgası nedeniyle, New York'da üniversiteler tatil edildi, bir çok şirket ya da kurum çalışmalarına ara verdiler, binalarını kilitleyip Kasırga'nın dinmesini beklediler.
Amerika Birleşik Devletleri'nin yaşadığı "Sandy" Kasırgası'na ve sonuçlarına bir çok devlet ilgili davrandı, tepkiler üretti, yardım önerileri getirdiler. 
"Sandy" Kasırgası, büyük bir maddî zarara neden olduğu gibi, kayıplar da yaşandı, onlarca insan Kasırga sonucu vefât ettiler. "Sandy" Kasırgası, Amerika'nın Doğu kıyılarında yaşayan milyonlarca insanı etkiledi.
New York'daki Birleşmiş Milletler Binası da "Sandy" Kasırgası'ndan etkilendi.
önümüzdeki aylar, hatta yıllar, "Sandy" Kasırgası'nın neden olduğu afetin sonuçlarının giderilmesi, yıkıntıların onarılması, Amerika'nın Doğu kıyılarındaki kentlerin restore edilmesi ile geçecek.
SİNAN ÖNER
 

Nobel Barış Ödülü ve Avrupa Birliği'nin Seçimi

2012 Nobel Barış Ödülü, Avrupa Birliği'ne verildi.

Nobel Barış Ödülü Komitesi, Avrupa Birliği'nin kuruluşundan bugüne, dünya barışı ve Avrupa milletleri arasında bir kıta bilincinin yaygınlaşması ve bir Avrupa Barışı yönünde davrandığını, bu seçimine uyumlu bir politika izlediğini duyurdu.

Avrupa Birliği'nin 2012 Nobel Barış Ödülü kazanmasını Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Kee Moon da kutladı, bu ödüllendirmeyi doğal karşıladığını söyledi.

2012 Nobel Barış Ödülü'nün Avrupa Birliği'ne verilmesini ben de doğal karşılıyorum, ama, son yıllarda yaptığı hataları ve yaşadığı çelişkileri de unutmuyorum. tarihi ile algılandığında, elbette, Avrupa Birliği'nin seçiminin dünya barışı yönünde olduğu kabûl edilmelidir. İkinci Dünya Savaşı'nın ardından yeni bir dünya, yeni bir Avrupa kurulmuştu. Avrupa Topluluğu, Avrupa Parlamentosu, Avrupa Komisyonu ya da Avrupa Konseyi gibi uluslararası -kıtasal- kurumlar kuruldu. Avrupa devletlerinin seçimi, bir Avrupa Birliği ve bir Avrupa Barışı yönündeydi. bu seçim, bugüne kadar geçerliliğini korudu. ama, bazı dönemlerde, bazı istisnalar ya da farklılıklar oldu, bunlar, Avrupa Birliği'nden kuşku duyulmasına ya da Avrupa devletlerinin başka kıtalarda, Birleşmiş Milletler'de eleştirilmelerine neden olmuştur. Avrupa Birliği'nin seçimi ise, esas itibâriyle değişmedi, dünya barışı, Avrupa devletlerinin birliği ve Avrupa Barışı, Avrupa devletlerinin seçimidir bugün de.

SİNAN ÖNER

Venezuela'da, Chavez Yeniden Başkan

Venezuela'da Başkanlık seçimleri geçen hafta yapıldı.
Başkan Hugo Chavez, yeniden Başkanlığa seçildi, seçmenlerin % 54'ünün oylarını kazanan Chavez, seçim akşamı halka bir kutlama konuşması yaptı.
Chavez'in yeniden Başkanlığa seçilmesi Latin Amerika'nın öteki milletleri açısından da önemli, Arjantin, Uruguay, Brezilya, Küba gibi Chavez'le iyi ilişkileri bulunan devletlerin hükümetleri de Chavez'in seçilmesinden memnunlardır.
Hugo Chavez, "Yaşasın Bolivar!", "Yaşasın Venezuela!", "Yaşasın Sosyalizm!" gibi sloganları da seslendirdi halka yaptığı kutlama konuşmasında. Chavez'in "Bolivarcı bir Sosyalizm"i Venezuela'da gerçekleştirmeye devam edeceği, seçim kampanyası sırasındaki konuşmalarında da yer almıştı.
Venezuela, Latin Amerika'nın kuzeyinde "zengin ve sosyalist" bir ülke olarak yaşıyor.
SİNAN ÖNER

Tarihçi Eric Hobsbawm

İngiliz Tarihçi Eric Hobsbawm'ın dün vefât ettiğini Duke Üniversitesi'nin verdiği bir haberden öğrendim. Eric Hobsbawm, 95 yaşındaymış, uzun süredir yaşadığı hastalık sonucu vefât etmiş.
Eric Hobsbawm'ı herhalde ilkokul ya da ortaokul yıllarımda fark etmiştim ilk kez. lise yıllarımda ise, Eric Hobsbawm'ın Türkçe'ye çevrilen eserlerinin bir okuru oldum. ama, Eric Hobsbawm'ın bir çok eseri de Türkçe'de hâlâ yayınlanmadı.
Eric Hobsbawm ile ilgili daha uzun bir yazıyı sonra yazmak istiyorum.
şimdilik, bazılarını okuduğum eserlerini burada not alayım:
Devrim Çağı, 1789-1848
Kapital Çağı, 1848-1875
İmparatorluklar Çağı, 1875-1914
Sosyal Haydutlar
Tarih Üzerine
1780'den İtibaren Milletler ve Milliyetçilik, Program, Mit ve Gerçeklik
Geleneğin İcadı
Kapitalizm Öncesi Üretim Biçimleri (Eric Hobsbawm'ın Editörlük Yaptığı Bir Kitap)
Sanayi ve İmparatorluk, 1750'den Bugüne
Aşırılıklar Çağı, Kısa Yirminci Yüzyıl, 1914-1991
İlginç Zamanlar, Bir Yirminci Yüzyıl Yaşamı, Özyaşamöyküsü
Tarihçi Eric Hobsbawm'ı saygı ile anıyorum. eserleri ile Eric Hosbbawm sonsuza kadar yaşayacak, tıpkı Herodotos gibi, tıpkı Tacitus gibi, tıpkı Thukydides gibi, tıpkı Aristoteles gibi. Eric Hobsbawm'ın 1917 ile 2012 arasında yaşadığı "çağ"da, iki dünya savaşı, devrimler, ulusal kurtuluş savaşları oldu, bazı devletler yok oldu, bazı yeni devletler kuruldu, böyle "ilginç" bir "çağ"da, tarihçilik bilimi ve sanatı için çalışan Eric Hobsbawm'ı insanlık unutmayacak, dünyanın her yerindeki okurları, öğrencileri, Eric Hosbsbawm'ın eserlerinden öğrendikleri ile yeni okurlar, yeni öğrenciler kazanacaklar.
SİNAN ÖNER

30 Ağustos Zafer Bayramı

30 Ağustos Zafer Bayramı'na az kaldı, 30 Ağustos 1922'de Büyük Taarruz zaferle sonuçlanmıştı, 90 yıldır kutladığımız bir zafer.
Millî Kurtuluş Savaşı Tarihi'nde 26 Ağustos-30 Ağustos 1922 Büyük Taarruz ve taarruzun Ankara Hükümeti'nin zaferiyle sonuçlanmasının büyük bir anlamı vardır.
bu dönemle ilgili okurlarımın okuyabileceği bazı kitapların adlarını yazayım:
Hasan İzzettin Dinamo - Kutsal İsyan, Kutsal Barış
Sabahattin Selek - Anadolu İhtilâli
Şerafettin Turan - Türk Devrimi
Doğan Avcıoğlu -Millî Kurtuluş Tarihi
Şevket Süreyya Aydemir - Tek Adam
Nâzım Hikmet Ran - Memleketimden İnsan Manzaraları
Mustafa Kemal Atatürk - Nutuk (Söylev)
İsmet İnönü - Günlükler
bu kitapları okurken, Anıtkabir'e gitmek, Anıtkabir Müzesi'ndeki fotoğrafları, resimleri, büstleri, yazılı belgeleri incelemek, tarihin doğrudan öznelerinin izlerini izlemek faydalı olacaktır.
90 yıldır kutladığımız 30 Ağustos Zafer Bayramı'nın 90 yıl süresince nasıl kutlandığını da keşke görseydik, kutlamalar da anlamlıdır kuşkusuz, zaferin getirdiği koşullarda, Atatürk'ün deyişi ile "Türk Milleti"nin neler yaşadığını da anlamalıyız. bunun için de, meselâ Profesör Korkut Boratav'ın "İktisat Tarihi" ya da Profesör Sina Akşin'in de yer aldığı bir komisyon tarafından hazırlanan "Türkiye Tarihi" kitaplarını okumalıyız.
30 Ağustos Zafer Bayramı'nı kutlarım.
SİNAN ÖNER

Neil Armstrong'un Dünya ve Ay Yolculuğu

Amerikalı Astronot Neil Armstrong dün vefât etmiş, 82 yaşındaymış Armstrong, NASA'nın verdiği bilgiler, uzay araştırmaları tarihinin en önemli karakterlerinden birinin Neil Armstrong olduğunu kanıtlıyor. Armstrong, uzay araştırmalarına pilotlukla başlamış. Amerikan Hava Kuvvetleri'nde çalışmış yıllarca Armstrong.
sonra, Ay'a giden ilk astronotlardan biri olduğunu herkes hatırladı Armstrong'un.
Ay yolculuğu, bizde eskiden çok önemli bir bilgi olarak ilkokullarda anlatılırdı. ben, Neil Armstrong'u ilkokul yıllarımdan beri bilirim meselâ.
uzaya ilk giden insan da, Sovyet kozmonot Yuri Gagarin idi.
Neil Armstrong'un vefâtı, Türkiye'de, bilime, uzay araştırmalarına meraklı bir çok insanı etkilemiştir kuşkusuz. beni etkilediğinin farkındayım.
Ay'a yüzyıllarca gidemeyen insanlık, yirminci yüzyılda, uzay araştırmalarında yaptığı yenilikler ile gitmeyi başarmıştı, insanlığı Ay'a taşıyan astronotlardan biri de Neil Armstrong idi.
SİNAN ÖNER


 

Euro Cup 2012'de İspanya Şampiyon

Euro Cup 2012, Polonya ve Ukrayna'da oynandı bu yıl.
maçların çoğunu izledim.
Euro Cup 2012'de, yarı-final maçlarında, Portekiz-İspanya ve Almanya-İtalya maçları vardı. İspanya, Portekiz'i, İtalya da Almanya'yı yendi. final maçında, İspanya ile İtalya karşılaştılar.
İspanya, İtalya'yı 4-0 yendi.
İspanya, Güney Afrika World Cup 2010'un da Şampiyonu idi.
Euro Cup 2012'de, sürprizler vardı. ama, İspanya Takımı, final maçının son dakikalarına kadar "disiplin"ini korudu, "oyun ritmi"nden hiç uzaklaşmadı, gol atmaktan vazgeçmedi.
İspanya, hem World Cup 2010'un, hem de Euro Cup 2012'nin Şampiyonluğunu kazandı.
SİNAN ÖNER

Bişkek Okumaları (2)

Bişkek'te, Manas Üniversitesi Kütüphanesi'nden ödünç aldığım kitaplar arasında, biyografiler, araştırma kitapları, hatıralar, deneme kitapları vardı.
1 İslâm Kerimov
Özbekistan Cumhurbaşkanı İslâm Kerimov'un Türkçe'ye de çevrilmiş bir kitabını, Manas Üniversitesi Kütüphanesi'nden ödünç aldım, okudum. Kerimov'un kitabında, çeşitli konular ele alınmıştı, Özbekistan'ın ekonomik, sosyal, siyasî sorunları, çevre sorunları, dünya politikasındaki konumu ve özellikleri, Kerimov'un hakkında makaleler yazdığı konulardı. Kerimov, Özbekistan'ın bağımsız bir devlet olmadan önce ve sonra neler yaşadığına dair de bilgiler vermişti kitabında. İslâm Kerimov, Özbekistan'ın Hazar Denizi kıyılarında ve Aral Gölü'nde yaşadığı çevre sorunlarına özel bir yer vermişti kitabında. Aral Gölü'nde, büyük bir çevre felâketi yaşandığını yazmıştı İslâm Kerimov.
Özbekistan'ın Sovyetler Birliği'nin ekonomik, sosyal, siyasî bir parçası olarak neler yaşadığını da hatırlatmıştı İslâm Kerimov. "tarih" ve "coğrafya" boyutları ile Özbekistan, Başkan İslâm Kerimov'un hakkında en çok düşündüğü bir "araştırma alanı" idi, bilim ilkelerine göre yazmıştı kitabını İslâm Kerimov.
2 Nur Sultan Nazarbayev
Kazakistan Cumhurbaşkanı Nur Sultan Nazarbayev'in de bir kitabını bulmuştum, Manas Üniversitesi Kütüphanesi'nde, kitabı hemen okudum. Nazarbayev, Kazakistan'ın Sovyetler Birliği'nin parçası olduğu yılları, bağımsızlığın kurulduğu yılları anlatmıştı kitabında. Nazarbayev, Sovyet Komünist Partisi'ndeki hatıralarından bahsediyordu kitapta, Kazakistan Komünist Partisi Genel Sekreteri Kunayev'le ilişkilerini, Sovyet Komünist Partisi yöneticisi olarak Moskova'da yaşadıklarını, "Perestroika" ve "Glasnost" yıllarını anlatıyordu.
Nazarbayev, özellikle, Kunayev ve Gorbachev ile politik alandaki arkadaşlığını ve anlaşmazlıklarını kitabında anlatmıştı. Nazarbayev, Kazakistan'ın bağımsızlaştığı yıllarda neler yaptığını yazmıştı kitapta, nasıl olmuştu da, Kazakistan'ın Başkanı olmuştu? Nur Sultan Nazarbayev, Kazakistan'ın dünya politikasında ve dünya ekonomisinde, Asya'daki en önemli güç merkezlerinden biri olmasının nedenlerini anlatıyordu kitabında.
Kazakistan'ın tarım, sanayi, bilim gibi alanlarda, nasıl bir tarih yaşadığını, ne durumda olduğunu, Kazakistan Cumhurbaşkanı Nazarbayev'in kitabında okumuştum.
3 Cengiz Aytmatov
Kırgız Sovyet Yazar Cengiz Aytmatov'un kitapları vardı, Manas Üniversitesi Kütüphanesi'nde, ama, yetersizdi, yıllar önce yapılmış "Cengiz Aytmatov Sempozyumu" da kitaplaştırılmıştı, kitabı, Manas Üniversitesi Kütüphanesi'nde buldum, okudum. "Cengiz Aytmatov Sempozyumu"nda, Cengiz Aytmatov da bir konuşma yapmış, Süleyman Demirel'in de konuştuğu oturumlarda, Cengiz Aytmatov'un politik biyografisi, edebî deneyimleri, Kırgız Edebiyatı'nda yaptığı yenilikleri, Sovyet Rus Edebiyatı'na getirdiği yenilikleri, romanlarının ve öykülerinin edebî özellikleri tartışılmıştı.
Cengiz Aytmatov, "Lenin Edebiyat Ödülü"nü daha otuz beş yaşındayken, 1963'de kazanmıştı. Aytmatov, "Maksim Gorki Edebiyat Enstitüsü"nde okumuştu, Sovyetler Birliği'nin bir çok edebiyat gazetesinde ve edebiyat dergilerinde makaleler, denemeler, notlar, öyküler yayınlamıştı. Cengiz Aytmatov, politik alandaki faâliyetleri ile, Sovyet Komünist Partisi'nde yükselmiş, Yüksek Sovyet'e de seçilmiş, daha sonra, Gorbachev'in danışmanı olarak çalışmış, Kırgızistan'ın bağımsızlaşması ile, hem Kırgızistan Büyükelçisi olarak, hem de Kırgızistan Parlamentosu'nda parlamenter olarak çalışmıştı. "Cengiz Aytmatov Sempozyumu"nda, Cengiz Aytmatov'un edebî ve politik biyografisi ile ilgili hemen her bilgi gündeme getirilmişti.
Merkezî Asya'nın üç önemli ülkesinin, Özbekistan'ın, Kazakistan'ın ve Kırgızistan'ın üç önemli şahsiyeti ile ilgili okumalarımın bana çok yararı olmuştu, Kerimov, Nazarbayev ve Aytmatov, Asya Halkları'nın bağlandığı Komünist Politikacılar'dı, sonra, ülkelerini bağımsızlaştırırken de, hem politikada, hem de başka alanlarda faâliyetlerini sürdürdüler, güçlerini ve saygınlıklarını korudular.
SİNAN ÖNER